Z POLONII DO BOLONII
Z POLONII DO BOLONII
Bolonia, sobota 11 lipca, 2026, 17.30
Od paru lat wyobrażałam sobie tę chwilę, kiedy znowu zacznę podróże do dalekich krajów, żeby poznawać świat, który mnie ciągnął od zawsze. Musiałam je zawiesić na czas opieki nad Mamusią. Ale w związku z tym mi smutno, bo skoro lecę, to znaczy, że Jej już nie ma.
Jędruś wyjechał samochodem rano o 5-ej z Julcią i Jerzykiem, a w naszych podróżach z Mamą był zawsze z nami, takie zabezpieczenie ubezpieczeniowe. Mamusi nie ma, ale jest Juleczka i Jerzyk, życie jednych zabiera, drugich daje. Chyba się cieszę, to znaczy namawiam rozum do radości, cieszę się „intelektualnie”, muszę się przestawić na tryb bez Babci Izi. Z przodu samolotu Dziadzio Andrzej, a ja z tyłu…Babcia Lidzia. Wczoraj po tygodniu w Rudniku odwieźliśmy wnuka Ignacego do Ludwików. Pierwszy raz tak długo z wnukiem, wspaniały czas, paradoksalnie mnie odmłodził, bo natychmiast przestawiłam się na tryb sprzed 35 lat, kiedy spędzałam wakacje w Rudniku z trzema synkami. Te same wycieczki, koncert organowy w Bazylice leżajskiej, wyprawa do Zamościa, do krypty Zamoyskich w Katedrze, żeby kolejne pokolenia poznały swoich przodków. Tu przecież leży prapradziadek Igiego – Maurycy Zamoyski, po którym nasz Maurycy ma imię.
Wizyta u Marcina w Klemensowie, który od paru lat ciężko pracuje, żeby odbudować siedzibę rodu. Wycieczka do dworu w Bielinach przez nowy most, którym miesiąc przed śmiercią Mamy zdążyłam jeszcze przejechać, żeby Jej pokazać.
A teraz lecę bliżej Nieba, moich Bliskich i liczę na wspaniały pobyt w ukochanych Włoszech. Chciałabym, żeby wrócił mi ten entuzjazm, który zawsze miałam w tamtych podróżach sprzed kilku lat.
12 lipca, niedziela
Ależ oczywiście, że są przygody i to emocjonujące, bo o czym bym wtedy pisała? Wyszłam z samolotowego Bieguna Północnego zamrożona prosto w kocioł afrykański. Prawdę powiedziawszy upał „mnie kręci”. Zwłaszcza po niedawnym pobycie nad polskim morzem. Jędrki już na nas czekali na lotnisku. Jerzyk zawsze szczęśliwy, jakby nas parę lat nie widział, a nie parę dni. Wsiadamy do samochodu, włączamy klimę, nawigację, żeby wyjechać do wynajętego mieszkania, a tu klops! Nie działa. No, nie są to czasy, kiedy moje pokolenie bez GPS-u musiało dotrzeć do każdego miejsca na ziemi według słońca, albo mchu na drzewach, po prostu na azymut. Obecna miejska dżungla mchu nie posiada, budynki zasłaniają słońce, a mapy, to występują w grach komputerowcy u piratów. Czuję, że jesteśmy w Bolonii coraz bliżej bezdomności. Jędruś zdenerwowany, łączy, resetuje, błąd za każdym razem, lepiej milczeć. Wyłączam komórkę, żeby się naszemu autu, czy misiu komóreczki nie myliły. Na ekranie co chwilę komunikat, że nie można nawiązać połączenia, jak w stanie wojennym. Trudno. Juleczka wbiła adres w swoją komórkę i trzymała ją na wysokości oczu kierowcy, który nabawiał się zeza. Chwała Bogu dotarliśmy, apartament bardzo przyjemny, duży, my się rozpakowujemy, a Jędruś perfekcjonista zszedł do samochodu rozgryzać problem. Znając go wiemy, że „nie spoczniemy, nim dojdziemy”, jak śpiewały Czerwone Gitary. Julcia mówi, że gotów jest tam nocować, a przecież umęczony, bo przecież od 5-ej jechał z Krakowa. Wreszcie przyszedł, dobrze to nie wróżyło.
- Nie jest dobrze. Komputer wyłączył połowę funkcji w samochodzie, nie da się jechać.
-Spokojnie, przecież tu jest cywilizacja, w poniedziałek znajdziemy serwis. – powiedziałam bojąc się, że odpowiedzialność za wycieczkowiczów jest u mojego syna ważniejsza od śmierci.
Nastąpiła chwila grozy. Zamilkliśmy, żeby nie drażnić lwa. Nagle ciszę przerwał telefon. Nadszedł ratunek – oddzwonił Artur, który jest mistrzem VW. Spokojnym głosem, jak mediator z terrorystami powiedział, że zawiesił się komputer, że trzeba zresetować, zaraz powie, jak to zrobić, no i Jędruś znowu zamieszkał w samochodzie. Udało się! A ja tym czasem zabawiałam Jerzyka rozmową o tym, że Słońce za 5 miliardów lat powoli zgaśnie, i ludzkość wymrze jak dinozaury, jeśli w ogóle do tego czasu dotrwa.
-A wiesz Babciu, że ty też niedługo wymrzesz?
Hmmmm, a myślałam, że wypocznę od trudnych tematów. Akurat.
A w nocy spektakularna burza. Oglądaliśmy niebo rozświetlane co parę sekund błyskawicami, jak wtedy, kiedy doktor Frankenstein powołał do życia Potwora.
Rano poszliśmy do centrum zjeść śniadanie, dla niepoznaki zwane tutaj „colazione”. Spacer w takim upale, 2 kilometry, z Jureczkiem, który jeszcze nie ma 5 lat, to – wydawałoby się nie lada wyczyn. Nic bardziej mylnego, z Jurka rośnie niezły ultramaratończyk, jak Tata, poza tym przechodziliśmy z podcieni w podcienia, tych arkad jest w sumie 38 kilometrów. Tutaj to schronienie przed upałem i deszczem. „Portico” powstały razem z rozbudową Uniwersytetu, potrzeba było coraz więcej kwater, a że nie było miejsca na nowe domy, to do istniejących dobudowali od pierwszego piętra zabudowane „balkony” wiszące nad ulicą, podparte kolumnami.
W
1288 roku wydano edykt, który mówił, że wszystkie nowobudowane domy muszą mieć
portico o wysokości co najmniej 2.70 m, żeby zmieścił się jeździec na koniu.
Nie wiem, jak w tym labiryncie arkad ludzie nie gubili się bez GPS-a. Śniadanie
w kawiarni koło dwóch wież średniowiecznych, z których jedna ”krzywsza” od tej
w Pizie.
Garisenda i Asinella zostały wybudowane na początku XII wieku, były mieszkalno – obronne, wtedy w mieście mogło istnieć od 80 do aż ok. 180 takich wież. Garisenda stoi na słowo honoru. To ta, o której wspomniał Dante w Pieśni XXXI „Boskiej Komedii”. Ale gdzie się pochowali ludzie! Pustki, mało turystów, i to jest super. Obeszliśmy centro, weszliśmy do ogromnej katedry, zrobiliśmy zakupy, z których Jędruś potem zrobi pyszny obiad.
13 lipca, poniedziałek, Dzień Ferrari
Kiedy chłopcy byli w liceum zafascynowali się Formułą 1. Zaczęli od Schumachera, ja dawno temu skończyłam na Niki Laudzie. Oczywiście za moich czasów nie było transmisji z wyścigów, pewnie wspominali w paru zdaniach tylko na końcu wiadomości, albo Polskiej Kronice Filmowej w kinach przed każdym seansem, a już na pewno o wypadku Laudy. Tak więc po latach wróciłam – przyznam, że niechętnie, bo w soboty kwalifikacje, a w niedzielę wyścig. Piłowanie torów tymi olbrzymimi „dropsami” opon wwiercało mi się w czaszkę przy niedzielnym gotowaniu rosołu, bo tylko w kuchni mogłam mieć chwilę spokoju. Aż wreszcie musiałam polubić. Potem, kiedy nastał Kubica stało się to natychmiast naszym sportem narodowym na równi z Małyszem. Kubica nagle był każdego, i nie ważne, że musiał wyjechać z Polski, żeby mieć gdzie trenować, a Rodzina jego nieomal poszła z torbami., ważne, że nasz, bo sukces osiągnął i „polskie go wydało plemię”. A potem, kiedy pojawiły się nasze wnuki, zostały też zarażone i w ten sposób formuła stała się naszym sportem rodzinnym. Trudno więc się dziwić, że przyjechaliśmy do Maranello, niedaleko Modeny, do Muzeum Ferrari. O cenach biletów nie wspomnę, mimo, że nazywam się Bogacz. Bilety drogie, bo….to drogi sport.
Tego się nie da opisać. No po prostu „jazda”! to miasteczko żyje wyłącznie Ferrari – fabryka, salony, jazdy testowe, na drodze oklejone Ferrari na jeździe próbnej, takie, którego jeszcze konstruktor nie wymyślił, tajemnica! Wszędzie czerwone ludziki, takie, jak ekipa techniczna na torze. W środku w muzeum historia Formuły 1. Samochody, jak najpiękniejsze zabawki, tylko w skali oryginalnej, nie tylko czerwone, nie tylko wyścigowe, ogromne silniki z błyszczącymi srebrnymi rurami, jak modele serca z aortami, puchary, filmy, wywiady. To trzeba zobaczyć!!! Mnie tam zafascynowała atmosfera sukcesu, endorfin, pokonywania kolejnych progów nie do pokonania w technologii, w szybkości, w designie. I to, że tych kierowców jest tak mało, że tenis wydaje tłumem gwiazd. Elitarność tego drogiego sportu, a jak bardzo drogiego, to poczułam w sklepie na końcu zwiedzania. Oczami wyobraźni widziałam siebie, jako wspaniałą Babcię, która każdemu wnukowi kupi po malutkim czerwonym Ferrari. Sama też polowałam na bolid z 52-ego roku. Idę do gabloty, odpowiednich modeli szukam i myślę sobie, czas już na okulary, bo mi się zera w cenach zlewają, a kropki w środku to już w ogóle nie widzę. Zawołałam Jędrusia, kropki nie widziałam, bo jej nie było. Cena tych samochodzików od 320 euro po 430. A to pardon! No cóż, trzeba się pocieszać – e, i tak by się zgubiły, albo zepsuły, a to co przeżyłam, to moje.
Teraz do Modeny. Wspaniała pizza w L’Antica Pizzeria Da Michele, założona w 1870 roku.
Ze ściany spogląda na nas Julia Roberts. W filmie „Jedz, módl się, kochaj” w jednej ze scen główna bohaterka, grana właśnie przez Julię Roberts, zajada się pizzą w historycznej siedzibie L'Antica Pizzeria Da Michele w Neapolu. To ujęcie sprawiło, że sieć zyskała sławę na całym świecie. Jeśli tam zajdziecie, to bierzcie jedną na dwie osoby, ogromna i niebywale smaczna. Tutaj też ludzi wymiotło, prawdopodobnie śpią za żaluzjami, tylko my chodzimy, skoro zapłaciliśmy za tę podróż i przyjechaliśmy z chłodniejszego kraju stęsknieni słońca. Na głównym, pustym i rozgrzanym Piazza Grande biała katedra, a obok kamień wstydu, Pietra Ringadora, duży kamienny stół, gdzie mędrcy wygłaszali swoje przemowy, a z czasem stał się stołem hańby, do którego kierowano dłużników na publiczną karę. Ja też mam paru na oku. Upał ogromny, usiedliśmy na moment na ławeczce w cieniu arkad przed drogą do samochodu, bo to kawał drogi. Tak bardzo chciałam w Modenie kupić Aceto Balsamico di Modena dojrzewający w beczkach dębowych, a nie natrafiłam. Obejrzałam się i 20 metrów dalej zobaczyłam wytworny sklep firmowy. Udało się i to! Kupiliśmy te ze średniej półki cenowej. Jestem usatysfakcjonowana. Wieczorem w domu lambrusco z lodem, słodkie, mocno czerwone, z nutą wiśni i porzeczki. Będziemy próbować codziennie inne gatunki, no…po prostu….to ratuje przed upałem.
14 lipca, wtorek
Tak zwany Dzień Świni. Tak nazywałam dzień, kiedy chłopcy mieli dzień marudzenia, buntu i oporu. A ponieważ zdarzało się to często, to wprowadziłam zasadę, że od czasu do czasu można, ale pod warunkiem, że się to ogłosi oficjalnie. Czyli dorośli też na wakacjach są dziećmi, ogłaszamy, że niczego nie planujemy, nie spieszymy się, nic nam się nie chce. Powoli śniadanie, prasowanie, żeby ładnie wyglądać, nagle…..trach!!!! wszystko się wyłączyło, klimatyzacja, kuchenka, żaluzje. To oni też mają Dzień Świni? Nie umawialiśmy się. Jesteśmy w pułapce. Nawet zamek przy drzwiach na prąd. Ale od czego mamy Jędrusia, który od zawsze ma dobre układy z rzeczami niesłusznie nazywanymi martwymi. One są martwe tylko wtedy, kiedy Jędruś ich nie ożywi. Poszedł na poszukiwanie skrzynki, znalazł na klatce i namówił, żeby jednak zadziałały. Od razu poczuliśmy się szczęśliwi, bo wyprasowani, najedzeni ciepłą strawą i napojeni kawą. Wyszliśmy na zewnątrz, piekło, 39 stopni. Klimatyzacja w mieszkaniu każe zapomnieć o anomaliach klimatycznych. Poszliśmy do dzielnicy uniwersyteckiej.
Muzeum Geologiczne Giovanni Capellini. Część najstarszego uniwersytetu na świecie. Niesamowite skamieliny, minerały, szkielet mastodonta, prehistorycznych ryb, wielorybów, ogromna skorupa pancernika i szkielet diplodoka, Gigant! To wygląda, jak w Hogwarcie. Można się zgubić pomiędzy starymi szafami i regałami. Raj nie tylko dla Jerzyka. Pasjonujące. A diplodok ma 26 metrów długości i 4 wysokości. Wyszliśmy z mezozoiku na ulice, a tam co chwilę spotykaliśmy ludzi z grupą rodziny i przyjaciół. Szli z wieńcem laurowym na głowie, z wstążkami o różnych kolorach, z szarfą z napisem „dottore” i bukietami kwiatów w rękach.
Dzisiaj skończyli studia, Festa di Laurea. Absolwent po włosku, to laureato, czyli ukoronowany laurem, od tego momentu uzyskuje tytuł doktora. Kolor wstążki w wieńcu zależy od wydziału. Czerwony, to medycyna, niebieski prawo, brązowy weterynaria, biały literatura i filozofia, zielony nauki ścisłe, a złoty ekonomia. Powrót do centrum to w tym upale surwiwal. Życie ratują podcienia i sklepiki ludzi Dalekiego Wschodu otwarte podczas sjesty, a tam woda z lodówki. Jeszcze wstąpiliśmy do Biblioteki Sala Borsa, będącą dawniej giełdą papierów wartościowych, gdzie w podziemiach obejrzeliśmy ruiny antycznego miasta z II wieku p.n.e. i starsze ślady osadnictwa etruskiego. Kawa, lody, włoskie ciasteczka i ciężkie 40 minut powrotu do domu na lambrusco. Po drodze sklepik, w którym kupiłam słynne bolońskie wiśnie w syropie. Próbowaliśmy jeszcze obejrzeć mecz Francja-Hiszpania, ale Internet co 5 minut zrywa transmisję, czym podnosi nam ciśnienie nie mniej, niż sam mecz. E, idę spać, upiłam się tym lambrusco, dzisiaj było różowe, droższe.
15 lipca, środa
Dzisiaj Florencja. Jędruś robi pyszne śniadania, Maurycy też, ale jak jestem u Niego w Warszawie. Nie ma nic piękniejszego, jak wspólne śniadanie na trzy pokolenia przy okrągłym stole, i to nie wymuszone, ale zaprawione wzajemną przyjaźnią i rozmową. To takie ważne dla Jerzyka, będzie miał dobre wspomnienia z dzieciństwa, to buduje poczucie bezpieczeństwa. Mam ogromnie dużo szacunku do Juleczki za spokój i cierpliwość, którymi go wychowuje. No do Jędrusia oczywiście też.
Już od dwóch miesięcy planowałam obejrzeć wystawę malarstwa Marka Rothko w Palazzo Strocci.
Malarz, który „umarł na sztukę”, który mówił, że „abstrakcja nie jest abstrakcją, jest realizmem naszych czasów”. Jego obraz "Pomarańczowe, czerwone, żółte" jest najdroższym na świecie dziełem sztuki współczesnej, sprzedanym za 87 mln dolarów. Jego obrazy mają zawrotne ceny! Chorujący na depresję popełnił samobójstwo przez przedawkowanie antydepresantów i podcięcie żył, i to akurat w dniu, w którym do londyńskiego Tate trafiają jego obrazy namalowane dla Seagram Building. Bliskie mi to malarstwo, dlaczego? Bo to ja mam się zastanawiać, co czuję patrząc, a nie domyślać się, „co autor miał na myśli”. Sztuka, która stawia pytania i każda odpowiedz jest dobra. Nawet Jerzyk się nie znudził.
Wyszliśmy znowu w kręgi piekieł z chłodnej przestrzeni wystawy. Droga tradycyjna – Ponto Veccio, Katedra i pizza w jej cieniu. Wspaniałe powłóczyć się po uliczkach Historii. Jerzyk pokręcił się na karuzeli z konikami, potem Oni poszli na dzwonnicę, ponad 400 schodów, my poszliśmy na mrożoną kawę i tiramisu. Na dzwonnicę nie dałabym rady, bo ostatnio znowu biodro daje znać, oby dało się z tego wyjść ćwiczeniami, przecież tak funkcjonuję od dziesiątków lat, boję się tylko, że kiedyś ten cud się skończy, ale jeszcze nie teraz, nie teraz! Wrócili zachwyceni, chociaż mało nie ogłuchli, jak nagle o 18-ej uderzyły dzwony. Burza, która krążył dokoła, na którą tak wszyscy liczyli przeszła bokiem, ale na mapie pogodowej nad Bolonią jakiś Armagedon. W drodze powrotnej na autostradzie trochę postaliśmy oglądając spektakl na niebie z dalekich burz, najpierw ciężarówka zatarasowała pas, potem coś spadło z wiaduktu , wyglądało na część samochodu po wypadku. Piszę o tym bo zaskoczył nas sposób oznaczenia pasa awaryjnego, po którym musieliśmy się poruszać. Na asfalcie leżało kilkadziesiąt płonących pochodni, takim żywym ogniem. Trochę jak w obrazach Siemiradzkiego. W ten sposób wytyczają drogę.
- Że też się nie boją, że nawierzchnia się spali?
- E, nie wyglądają na takich, co się tym przejmują – odpowiedział Jędruś.
A w Bolonii rzeczywiście był Armagedon, połamane drzewa, przywalone samochody. Podtopienia.
Po tym dniu we Florencji mam smutne spostrzeżenia. 15 lat temu to było miasto, które zatkało mnie, płakałam wobec tego piękna architektury i sztuki. W tej chwili, chciałam jak najszybciej wyjechać, brudno, śmierdzi, tłumy, widać, że służby nie nadążają za ilością turystów. Boję się, żebyśmy tak nie skończyli w Krakowie.
16 lipca, czwartek, Parma
Znowu upał. Wyszliśmy z podziemnego parkingu, zadzwoniła Beatka Wojciechowska. Przeraziłam się, że z Zygmuntem K. coś się stało, bo już powoli od roku wyłącza się z życia. Chodzimy do Niego z Beatą, ale prawdę powiedziawszy wspominamy wspólne koncerty i próby w Jego obecności. Ostatnio puściłam Mu „Ojcze Nasz”, wspaniały utwór, który nagraliśmy na płytę po śmierci Jana Pawła II. Bardzo się zainteresował, i zdziwił, że on to napisał. Niestety wiadomość, którą przekazała Beatka bardzo przykra, zmarła Joasia Słowińska. Od lat zmagała się z rakiem. Walczyła dzielnie wiedząc, że każdy dzień jest skarbem dodanym, że musi to wykorzystać na to, co kocha, czyli śpiewanie. Wiele lat temu Zygmunt usłyszał Ją na Rynku z „Muzykantami” i zachwycił się jej czystym, mocnym głosem. Dołączyła do naszego „chóru solistów” nazwanym przez nas dowcipnie „Konieczynki i Zygmuntanie”. Koncertowaliśmy, nagrywaliśmy. Teraz kończy się moja wspaniała przygoda zawodowa, zamknęła się pewna epoka – Joasi nie ma, Zygmunta właściwie też. Życie to ciągłe pożegnania i tęsknota. Nie mam na nie siły, a jednak coraz bardziej jestem na nie przygotowana, mimo bólu serca.
Palzzo della Pilotta na zawsze będzie kojarzyć mi się z tym telefonem. To ogromny budynek ze starej cegły, surowy, z dziedzińcem tak wielkim, że kiedyś służył do gry w piłkę. Budowę rozpoczął w 1583 roku słynny ród Farnesich, do którego należała Parma. Oj warto przeczytać o tej ”czarnej arystokracji”, która swój początek zawdzięcza Gulii Farnese, która dzieliła łoże z papieżem Aleksandrem VI. Dzięki temu jej brat został kardynałem, skarbnikiem Watykanu itd., itd. i wtedy zamarzył mu się odpowiedni dla rodu pałac. Potem został papieżem Pawłem III, stałą kochankę Silwię i czworo dzieci.
Bolonia ma 200 tysięcy mieszkańców, a jakby nikogo nie było, jedynymi, którym upał nie szkodzi, to my. Szliśmy przed siebie, na rogu niezwykle kolorowy sklep firmowy Bialetti, ze wszystkim do kawy. To kultowa włoska marka słynąca z produkcji kawiarek, zaparzaczy Moka założona w 1919 roku. Dzieła sztuki użytkowej, milion rodzajów kaw. Tylko trzeba mieć pieniądze. Moka Ekspres zrewolucjonizował sposób parzenia kawy w domu. Nazwa pochodzi od miasta Mokha w Jemenie, jednego z najbardziej znanych obszarów produkcji kawy na świecie.
Kupiłam komplet pięknych, kolorowych długich cieniutkich łyżeczek do latte, nie mogłam się oprzeć, podzielę się z synkami. A Morysiowi kawę do kawiarki. Poszliśmy dalej po przygody. Trafiliśmy na kawę i lody czekoladowe do małej cukierni Banchini. Firma założona w 1878 roku. To wiodący producent czekolady w Parmie. Teraz dopiero poznałam prawdziwy smak lodów czekoladowych. Tzw. czekoladowe, dostępne na każdym rogu nie mają się nijak do tamtych. W upale poszliśmy szukać słynnej włoskiej kuchni mijając po drodze kolejnych dottore z pobliskiego uniwersytetu. Na ulicach konfetti i wieńce laurowe. Internet podpowiedział Trattoria Corrieri.
Od roku 1800-ego”cucina tipica parmigiana”. Duch dawnych czasów, coś w rodzaju gospody przy uniwersytecie. Dzisiaj na dwóch poziomach różni laureaci studiów na uroczystych obiadach z Rodzinami. Torty, zdjęcia, prezenty dla nowo wykształconych doktorów, drogie zegarki i dumni Rodzice. Ale też głośne, związane z tą tradycją przyśpiewki. Główna przyśpiewka jednak lepiej brzmi po włosku - „Dottore, dottore, dottore del buco del cul, vaffancul, vaffancul!”.
Zamówiliśmy tortellini, a na przystawkę parmigiano regiano. W oczekiwaniu na jedzenie Jerzyk pijąc wodę ugryzł szklankę, tak solidnie, fakt, że była cieniutka. Dobrze, że Juleczka natychmiast zauważyła, że coś gryzie. Przypomniał mi się Ludwik, który namiętnie gryzł szklanki, nie tylko cienkie. Jak to możliwe, że nic im się nie stało? Parmigiano regiano moczone w aceto balsamio di Modena to rozkosz smaku, tak jak tortellini, zwłaszcza szpinakowe z mięsem. W piwniczkach wiszą wspaniałe szynki i dojrzewają obok wspaniałych zasobów win.
Po obiedzie jeszcze obejrzeliśmy uniwersytet, już pusty, wakacyjny, trochę młodszy od krakowskiego i powoli do samochodu do domu i lambrusco, kolejny gatunek.
17 lipca, piątek, Rawenna
Ostatni dzień do podróży – Rawenna i Adriatyk. Leniwe miasteczko, 150 tysięcy mieszkańców, ale też głęboko ukryci. Chyba wolę jednak polski klimat, jak jest zimno, to zawsze można jeszcze coś na siebie włożyć, ale ze skóry się nie rozbierzesz do jeszcze większego „goła”. Na skwerku właśnie dojrzewają granaty, które z naturze widzę pierwszy raz w życiu, wszędzie błyszczą liście laurowe, więcej kolorów dostarczają kwiaty oleandrów.
Weszliśmy do miasta aleją starych pinii, klimat i roślinność jak w Chorwacji. Mury z bramami wybudowanymi i ozdobionymi przez artystów w czasie, kiedy jeszcze nie było państwa polskiego. Jest tu aż 8 zabytków wpisanych na listę UNESCO. Sztuka, o której uczyliśmy się na lekcjach Historii.
Pierwsza na naszej trasie to Bazylika di San Vitale na planie ośmiokąta.
Ale przy niej małe Mauzoleum do Galla Placidia z ok. 425 roku. Wszędzie mozaiki kapiące od złota.
To najwcześniejszy i najlepiej zachowany ze wszystkich zabytkowych mozaik. Zbudowany z cegły na planie greckiego krzyża jest budowlą grobową Galli Placydii, córki cesarza rzymskiego Teodozjusza, zmarła z Rzymie, a tu jest „domniemane” mauzoleum. Sufit kopuły, to rozgwieżdżone, ciemne niebo z krzyżem pośrodku, przypomina trochę sufit kościoła Mariackiego w Krakowie. Ile tu zachwycających szczegółów! Chociażby cienkie płyty z alabastru w malutkich okienkach zamiast szkła. Widziałam takie pierwszy raz w katedrze w Orvieto, milimetrowe, półprzezroczyste plastry.
Przechodzimy obok do Bazylik San Vitale, czyli św. Witalisa, nie tego od „Szelmostw” Brzechwy. Jeśli wpiszecie w wyszukiwarce „sztuka bizantyjska mozaiki” , to wyświetlą się właśnie te z tej Bazyliki. To te widziałam w podręczniku historii jeszcze chyba czarnobiałe. Na żywo wrażenie ogromne. V wiek!!! Szkoda, że tak krótko tu jesteśmy, bo chciało by się usiąść i każdy fragment rozpracować sprawdzając biografie tych Teodorów, Justynianów, Gerwazego i Protazego, domniemanych synów Witalisa. Przepych i potęga. Koszt budowy to 26 tys. sztuk złota. Justynian chciał w ten sposób podkreślić potęgę państwa. Co byśmy wiedzieli o tamtych ludziach, gdyby ich artyści nie uwiecznili? Ich stroje, zwyczaje, wnętrza? W naszym kraju grilla, piwa i klapek na skarpety ciągle słyszymy, że artyści to nieroby i darmozjady, nic nie robią, a żądają ubezpieczenia. To wy się do roboty i nauki wreszcie zabierzcie, bo swoją głupotą i ignoranctwem oraz brakiem wstydu wstyd przynosicie!!!! Przepraszam, uniosłam się, przepraszam.
W ramach pokuty i powrotu do źródeł kultury i literatury szukamy grobu Mistrza Dantego. Cisza, tłumów nie ma.
Oj było z tym Dantem zamieszanie po śmierci. Florentczycy za późno się zorientowali, że jednak był wielkim poetą, i warto było mieć jego zwłoki u siebie, zawszeć to dodatkowe pieniądze z pielgrzymek. I wtedy papież Leon X z rodziny Medyceuszy, w 1519 roku nakazał oddać trumnę Dantego. Franciszkanie owszem odesłali, ale pustą, a szczątki ukryli tak dobrze, że odnaleziono je ponownie, przypadkiem, dopiero w 1865 roku. To przecież w Rawennie Dante zaczął pisać Boską Komedię, którą skończył w 1321 roku tuż przed śmiercią. Jako stronnik Gwelfów Białych, został wygnany przez frakcję Gwelfów Czarnych z Florencji. Trza było nie wyganiać!!!!! Po 17 latach od wygnania, w 1318 roku książę Guido Novello da Polenta zaprosił go w do Rawenny. Miejsce pochówku niezbyt spektakularne, neoklasyczny grobowiec, do którego przeniesiono go ze znajdującej się tuż obok Bazyliki św. Franciszka w 1780 roku, gdzie w pochodzącym z V wieku kościele, odbył się jego pogrzeb. Morał z tego – nie zadzierajcie z artystami, nawet po śmierci, bo będziecie żałować.
Trochę trzeba było przejść w tym upale, żeby w krętych uliczkach odnaleźć następne cudo. Zahaczyliśmy na odpoczynek o wspaniały architektonicznie Mercato Coperto, czyli zadaszony targ, który sięga początków XX wieku. dla miłośników jedzenia. Kawa i lody oraz hektolitry wody, która zaraz i tak wypocimy. Jerzyk jest niesamowity, nie ma przecież jeszcze 5-ciu lat, a idzie z nami bohatersko na swoich chudziutkich nóżkach i patrząc na nasze zachwyty próbuje je naśladować mówiąc, że też tego nie zapomni.
Następny punkt to Baptysterium Ortodoksów poświęcona biskupowi Neonowi, no tak, Neonowi! Rozpoczęcie budowy ok. 400 roku! Wspaniałe mozaiki!
Wydaje się niskie i przysadziste, ale jego pierwotna posadzka leży dziś prawie trzy metry pod obecną. Bazylika Ortodoksów powstała z przebudowy łaźni rzymskiej. Najstarszy zabytek Rawenny. Na środku wielki basen chrzcielny, no i mozaiki. Jeszcze resztkami sił, znowu kawał drogi do Bazyliki św. Apolinarego z VI wieku. Zabytków możemy im zazdrościć.
Po takim surwiawalu zasłużyliśmy na Adriatyk, miasteczko Cesenatico. Ta woda, którą wszyscy nazywają zupą jest nareszcie temperaturowo dla mnie. Jerzyk szalał, Jędruś oczywiście trening biegowy po plaży, a ja z Juleczką zbierałyśmy muszle, piękne tu są, ale wszystkich przecież nie weźmiemy, dla każdego przyjaciela po jednej. Kiedyś trzeba będzie przestać zjadać zabytki na śniadanie, obiad i kolację, a po prostu poleżeć na plaży. No dobra, poleżeć czytając o zabytkach, taki kompromis.
8 lipca, sobota, dzień ostatni, nie ostateczny.
Sprzątanie, pakowanie, a wszystko to przykryte smutkiem, że trzeba się rozstać. My na lotnisko i do Krakowa, a oni jeszcze na tydzień do Chorwacji. Postanowiliśmy zaliczyć pożegnalną kawę. Wysiedliśmy z samochody, idziemy w poszukiwaniu kawiarni, a tu zaczepia nas młoda dziewczyna, bardzo atrakcyjna.
- O! Polacy, jak miło porozmawiać po polsku. Usłyszałam, jak rozmawiacie, bo z wyglądu w ogóle nie wyglądacie na Polaków. Lidia jestem.
- Ja też.
Wymieniliśmy jeszcze parę zdań, odeszliśmy dalej w milczeniu i po chwili wszyscy spojrzeliśmy po sobie.
- To jak wyglądają Polacy???!!!!
Lidia Bogaczówna, która do tej pory się nad tym zastanawia

























































Komentarze
Prześlij komentarz